Laboratuvar

İstikamet Döküm, döküm teknolojilerinin ve altyapı elemanlarının uluslararası standartlara (TS EN 124, TS EN 1433 vb.) uygunluğunu sürekli denetleyen modern bir kalite kontrol laboratuvarına sahiptir.

Mühendislik departmanımızın tüm APQP ve PPAP süreçlerinde kullandığı MagmaSoft döküm simülasyonu ile başlayan kalite yolculuğu; döküm öncesi ham madde kontrolü, sıvı metal analizi, mekanik testler, mikroyapı incelemeleri, yaş kum testleri ve hassas 3D boyut kontrolü ile tamamlanmaktadır.

1. Spektrografik ve Metalurjik Kimyasal Analizler

Dökümü gerçekleştirilecek pik, sfero ve çelik alaşımların tam ve hassas kimyasal kompozisyon tayini döküm öncesi ve sonrasında şu yöntemlerle kontrol edilir:

• Optik Emisyon Spektrometresi (OES - Mini Lab): Döküm şarjının kimyasal analizini saniyeler içinde gerçekleştiren spektrometre sistemi ile sıvı metalin karbon (C), silis (Si), mangan (Mn), kükürt (S), fosfor (P) ve diğer alaşım elementlerinin oranları hassas bir şekilde ölçülür.
• Termal Analiz Cihazı (Thermal Analyzing Device): Sıvı metalin döküm öncesi aşılama (inoculation) kalitesini, sıvılaşma (liquidus) ve katılaşma (solidus) sıcaklık eğrilerini kontrol ederek döküm yapısının dökümhane ocaklarındayken en uygun hale getirilmesini sağlar.
• Isıl İşlem ve Kül Fırını (Ash Furnace): Laboratuvar tipi yüksek sıcaklık fırınları ile döküm numunelerinin kontrollü ısıl işlem (normalize etme, tavlama vb.) ve laboratuvar tipi sinterleme testleri gerçekleştirilmektedir.

2. Metalografik İnceleme ve Mikroyapı Analizleri

Dökme demirin mekanik özelliklerini doğrudan belirleyen iç mikroyapısal fazlar, laboratuvarımızdaki özel metalografi hazırlık cihazları ile incelenmektedir:

• Hassas Numune Kesme Cihazı (Presi Cutting Machine): Döküm parçalardan mikroyapı analizi için alınacak numunelerin yapısını bozmadan soğutma sıvısı altında kesilmesini sağlar.
• Sıcak Numune Bakalite Alma Cihazı (Metkon Ecopress): Kesilen numunelerin zımparalama ve parlatma işlemlerine hazır hale getirilmesi için bakalit tozu ve yüksek basınçlı sıcak kalıplama presi ile kalıba alınması sağlanır.
• Otomatik Zımparalama ve Parlatma Cihazı (Mecatech Polishing Machine): Numune yüzeylerinin mikroskopta net görünebilmesi için aşındırıcı disklerle ayna parlaklığına getirilmesi sağlanır.
• Metalurji Mikroskobu (Microscope): Parlatılan ve asitle dağlanan döküm numunelerinin mikroyapısı, bilgisayar destekli görüntü analiz yazılımıyla incelenerek küresellik oranı, grafit boyutu ve ferrit/perlit faz dağılımları doğrulanır.

3. Mekanik Dayanım ve Sertlik Testleri

Döküm parçaların ve polimer beton altyapı elemanlarının mukavemet sınırları mekanik test cihazlarımızda sürekli olarak zorlanmaktadır:

• Universal Çekme-Basma Test Cihazı (D-ALSA Tensile Test Machine): Sfero döküm parçaların, döküm ızgara ve rögar kapaklarının döküm kalitesini gösteren akma mukavemeti, çekme dayanımı ve yüzde uzama (%) parametreleri uluslararası standartlara (EN ISO 6892-1) göre test edilir.
• Sertlik Ölçüm Cihazı (IS 3000-OBPC Brinell & HRC 230 Rockwell): Döküm parçaların yüzey ve çekirdek sertlik değerleri Brinell (HB) ve Rockwell (HRC) standartlarında hassas olarak ölçülerek parçanın aşınma direnci ve işlenebilirliği garanti altına alınır.
• Yük Testi Cihazı (Load Test Machine): Altyapı ürünlerinin (baca kapakları, yağmur suyu ızgaraları ve polimer kanallar) TS EN 124 ve TS EN 1433 standartlarında belirtilen yük sınıflarına (A15, B125, C250, D400, E600, F900) uygunluğu hidrolik presler altında test edilerek kırılma dayanımları doğrulanır.
• Polimer Beton Mukavemet Testleri: Polimer ürün laboratuvarımızda üretilen polimer beton drenaj kanalları test edilerek geleneksel çimentolu betonlara kıyasla şu üstün mukavemet değerleri ölçülmüştür:
  • Minimum Basma Dayanımı: 118.9 MPa (C20 betonda ~20 MPa)
  • Minimum Kopma Dayanımı: 15.9 MPa (C20 betonda ~1.6 MPa)
  • Minimum Bükülme Dayanımı: 27.7 MPa (C20 betonda ~4.5 MPa)
  • Maksimum Su Emme Oranı: %0.2
  • Donma-Çözülme Dayanımı: 1600 defa donma-çözülme testi sonrası ağırlıkça kayıp olmaksızın tam mukavemet.

4. Hassas 3D Koordinat (CMM) ve Lazer Tarama Ölçümleri

Otomotiv, tarım makineleri, rüzgar enerjisi (denizaltı kablo koruma boruları aksesuarları) gibi yüksek boyutsal doğruluk gerektiren sektörlere yönelik döküm parçaların boyutsal kalitesi bilgisayarlı ölçüm cihazlarıyla denetlenir:

• Kreon Eklemli Ölçüm Kolu (3D Laser Scanner / CMM): Laboratuvarımızda yer alan çok eklemli taşınabilir CMM cihazı ve entegre lazer tarama kafasıyla, karmaşık döküm parçaların ve model plakalarının boyutsal toleransları mikron seviyesinde hassasiyetle ölçülür. Elde edilen bulut veri (point cloud), parçanın orijinal 3D CAD datası ile karşılaştırılarak boyutsal sapma analiz raporu hazırlanır.

5. Yaş Kum Kalıplama Laboratuvarı

Kalıplama aşamasında kum kalitesinden kaynaklanabilecek döküm hatalarının önüne geçmek için yaş kum özellikleri laboratuvarımızdaki özel ekipmanlarla her şarjda analiz edilir:

• Metilen Mavisi Test Seti (Methylen Blue Test Equipments): Kalıp kumundaki aktif kil miktarının takibi ve kumun mukavemet kararlılığının kontrolü için kullanılır.
• Elek Analiz Cihazı (Sieve Shaker): Kalıplama kumunun tane boyutu dağılımını (AFS değerini) belirler.
• Nem Ölçüm Cihazı (Moisture Machine): Yaş kum kalıplama hattındaki kumun nem oranını ölçerek kalıp yüzey kalitesini optimize eder.
• Laboratuvar Tipi Kum Mikseri (Mini Sand Mixer): Yeni kum karışımlarının kalıplama öncesinde laboratuvar ölçeğinde test edilerek en uygun reçetenin belirlenmesini sağlar.